Marihuana sprzed 2800 lat. Starożytne włosy ujawniły tajemnicę, której nie zdradziły wykopaliska

Marihuana starożytne włosy odkrycie

Czy można ustalić, jakich substancji używał człowiek żyjący niemal trzy tysiące lat temu? Okazuje się, że tak. Naukowcy badający starożytny grobowiec na Syberii odnaleźli ślady związków pochodzących z konopi w ludzkich włosach. Odkrycie dostarcza wyjątkowych informacji o zwyczajach dawnych ludów i pokazuje, że historia używania marihuany jest znacznie starsza od współczesnych cywilizacji.

Włosy jako świadkowie wydarzeń sprzed tysięcy lat

Współczesna kryminalistyka potrafi odczytywać z ludzkich włosów informacje dotyczące kontaktu organizmu z różnymi substancjami chemicznymi. Podobne metody coraz częściej znajdują zastosowanie w archeologii, gdzie pomagają naukowcom odtwarzać codzienne życie ludzi, którzy zmarli wiele stuleci temu.

Tak właśnie stało się podczas badań prowadzonych na terenie południowej Syberii. W jednym ze starożytnych grobowców zachowały się fragmenty włosów należących do osób pochowanych około 2800 lat temu. Materiał poddano szczegółowej analizie laboratoryjnej, a jej wyniki okazały się niezwykle interesujące.

Badacze wykryli sygnały chemiczne odpowiadające kannabinolowi, znanemu jako CBN. Jest to jeden z kannabinoidów, który może powstawać w wyniku przemian THC. Dodatkowo zarejestrowano słabsze sygnały zgodne z obecnością samego tetrahydrokannabinolu.

Wyniki wskazują, że osoby pochowane w grobowcu miały kontakt z substancjami pochodzącymi z konopi. Jest to szczególnie istotne, ponieważ dotychczas większość archeologicznych dowodów dotyczących marihuany opierała się na odnajdywanych nasionach, fragmentach roślin lub pozostałościach w naczyniach.

Tym razem informacje o konopiach przetrwały bezpośrednio w ludzkim materiale biologicznym.

Tysiąc nasion w grobowcu scytyjskiej elity

Miejscem odkrycia był kompleks grobowy Tunnug 1, położony w Republice Tuwy, na obszarze dzisiejszej Rosji. Znajdujące się tam pochówki wiązane są ze Scytami, czyli społecznościami zamieszkującymi rozległe tereny eurazjatyckich stepów.

Scytowie znani byli z umiejętności jeździeckich, bogatego zdobnictwa oraz rozbudowanych zwyczajów pogrzebowych. W grobowcach przedstawicieli elit umieszczano liczne przedmioty, które mogły mieć znaczenie symboliczne, religijne lub świadczyć o pozycji zmarłych.

Podczas wykopalisk w Tunnug 1 archeolodzy odnaleźli około tysiąca nasion konopi. Ich obecność w miejscu związanym z uroczystymi pochówkami zwróciła uwagę badaczy, jednak początkowo nie było wiadomo, dlaczego zostały tam umieszczone.

Nasiona mogły pochodzić z roślin dziko rosnących. Nie można było również wykluczyć, że konopie wykorzystywano jako surowiec, pożywienie albo element wyposażenia grobowego.

Dopiero późniejsze badania włosów pozwoliły powiązać obecność roślin z możliwym wykorzystaniem ich właściwości psychoaktywnych.

To ważna różnica. Samo znalezienie marihuany w starożytnym grobowcu nie oznacza przecież, że pochowani tam ludzie ją przyjmowali. Analiza chemiczna ludzkich szczątków dostarcza znacznie mocniejszych przesłanek.

Jaką rolę odgrywały konopie w życiu Scytów?

Jednym z najbardziej intrygujących pytań pozostaje cel wykorzystywania konopi przez starożytnych mieszkańców Syberii. Czy roślina stanowiła element codziennych zwyczajów, czy może sięgano po nią wyłącznie podczas szczególnych uroczystości?

Kontekst archeologiczny przemawia za możliwością jej rytualnego zastosowania. Grobowiec Tunnug 1 związany był z rozbudowanymi praktykami pogrzebowymi, obejmującymi również składanie ofiar z koni. Konopie mogły więc stanowić część ceremonii mających znaczenie religijne.

Nie wiadomo jednak, w jaki sposób wykorzystywano zawarte w nich kannabinoidy. Analiza włosów nie pozwala rozstrzygnąć, czy substancje dostawały się do organizmu poprzez wdychanie dymu, spożywanie produktów roślinnych czy inną drogą.

Nie ustalono również, jak silne były ówczesne konopie. Nie ma wystarczających dowodów, aby twierdzić, że Scytowie celowo uprawiali odmiany o podwyższonej zawartości THC.

Naukowcy próbują obecnie uzyskać więcej informacji dzięki badaniom genetycznym odnalezionych nasion. Ich wyniki mogą pomóc odtworzyć historię dawnych populacji konopi i lepiej zrozumieć proces ich udomowienia.

Starożytna marihuana nie była wyłącznie syberyjskim zwyczajem

Chociaż odkrycie w Tunnug 1 jest wyjątkowe, nie stanowi pierwszej wskazówki, że ludzie wykorzystywali psychoaktywne właściwości konopi już w starożytności.

Na terenach dzisiejszych Chin odkryto cmentarzysko Jirzankal, na którym znajdowały się naczynia służące do spalania różnych substancji. Analizy chemiczne wykazały w nich pozostałości kannabinoidów. Znalezisko datowane na około 2500 lat sugeruje, że konopie mogły być spalane podczas ceremonii pogrzebowych.

Z kolei w starożytnym sanktuarium w Arad, na terenie dzisiejszego Izraela, badacze zidentyfikowali pozostałości substancji konopnych na jednym z ołtarzy. Świątynia funkcjonowała około 2800 lat temu, a wyniki analiz wskazują na możliwe wykorzystywanie przetworzonych produktów roślinnych w obrzędach religijnych.

Podobne ślady, choć często trudniejsze do jednoznacznej interpretacji, odnajdywano również w Europie. Szczególne zainteresowanie wzbudzały starożytne naczynia z terenów Rumunii i Ukrainy, w których znajdowano zwęglone pozostałości roślin.

Część archeologów przypuszczała, że mogły one służyć do spalania konopi podczas ceremonii. Takie interpretacje pozostają jednak mniej jednoznaczne niż wyniki współczesnych analiz molekularnych.

Wszystkie te odkrycia pokazują, że konopie były znane wielu dawnym społecznościom, a ich zastosowanie mogło wykraczać daleko poza produkcję włókien.

Czy człowiek używał marihuany już 5000 lat temu?

To pytanie od lat interesuje archeologów zajmujących się historią roślin psychoaktywnych. Istnieją znaleziska wskazujące na obecność konopi w europejskich społecznościach sprzed kilku tysięcy lat, jednak ustalenie ich dokładnego przeznaczenia jest znacznie trudniejsze.

Przykładem są pochówki związane z dawnymi kulturami stepowymi, w których odnajdywano nasiona konopi oraz naczynia interpretowane jako kadzielnice. Niektórzy badacze łączyli te przedmioty z praktykami religijnymi, podczas których mogło dochodzić do spalania roślin.

Interesujące znaleziska pochodzą również z Hiszpanii. W grobowcu z epoki miedzi, należącym do kobiety określanej przez archeologów mianem Damy z Kości Słoniowej, zidentyfikowano ślady chemiczne interpretowane jako pozostałości wina i konopi.

Nie oznacza to automatycznie, że mieszkańcy Półwyspu Iberyjskiego przygotowywali napoje zawierające THC. Pokazuje jednak, jak szerokie i złożone mogły być zastosowania roślin w dawnych społecznościach.

Największą trudnością pozostaje rozróżnienie pomiędzy obecnością konopi a ich rzeczywistym wykorzystaniem ze względu na właściwości psychoaktywne.

Dlatego badania przeprowadzone na syberyjskich włosach mają tak duże znaczenie. Dostarczają informacji, których nie można uzyskać wyłącznie poprzez analizę nasion czy przedmiotów odnalezionych podczas wykopalisk.

Od starożytnych rytuałów do współczesnej nauki

Konopie należą do roślin, które przez tysiąclecia pełniły wiele różnych funkcji. Ich włókna wykorzystywano do produkcji lin, sznurów i tkanin, nasiona mogły stanowić źródło pożywienia, a pozostałe części roślin znajdowały zastosowanie w tradycjach i obrzędach.

Współczesne badania pokazują jednak, że historia zainteresowania człowieka kannabinoidami również sięga bardzo odległych czasów.

Jeszcze niedawno archeolodzy musieli opierać swoje wnioski przede wszystkim na pozostałościach roślinnych i zapisach historycznych. Dzisiaj mogą korzystać z metod pozwalających identyfikować związki chemiczne zachowane w materiałach biologicznych przez tysiące lat.

Dzięki temu dawne zwyczaje można analizować z dokładnością, która jeszcze kilkadziesiąt lat temu była nieosiągalna.

Odkrycie z Tunnug 1 nie odpowiada na wszystkie pytania dotyczące początków używania marihuany. Nie wyjaśnia, jak często Scytowie sięgali po konopie ani jakie znaczenie przypisywali ich działaniu. Stanowi jednak wyjątkowo ważny dowód na to, że substancje pochodzące z tej rośliny były obecne w życiu ludzi już w VIII wieku p.n.e.

Historia marihuany okazuje się więc nie tylko historią samej rośliny, ale również opowieścią o wierzeniach, obyczajach i doświadczeniach dawnych cywilizacji. A kilka zachowanych włosów wystarczyło, aby ujawnić kolejny fragment tej niezwykłej przeszłości.

Oceń
[Głosy: 0 Ocena: 0]

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *